Gỡ “điểm nghẽn” thi tuyển kiến trúc với chung cư hỗn hợp

Theo phản ánh từ doanh nghiệp và hiệp hội ngành, vướng mắc chủ yếu xuất phát từ sự thiếu thống nhất giữa các quy định pháp luật hiện hành. Sự chồng chéo giữa Luật Kiến trúc 2019, Luật Nhà ở 2023 cùng các nghị định và quy chuẩn liên quan đã dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các cơ quan quản lý.

Trong thực tế, nhiều địa phương cho rằng các dự án chung cư có tích hợp chức năng thương mại – dịch vụ thuộc nhóm công trình công cộng, từ đó yêu cầu phải tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc. Tuy nhiên, theo quy định về nhà ở, các công trình này vẫn được xác định là nhà ở nếu mục đích chính là để ở. Sự khác biệt trong cách phân loại này đã khiến nhiều dự án bị kéo dài thủ tục.

Việc phải thực hiện thêm bước thi tuyển kiến trúc không chỉ làm chậm tiến độ triển khai mà còn phát sinh chi phí đáng kể cho doanh nghiệp. Quy trình này thường kéo dài nhiều tháng, bao gồm tổ chức thi tuyển, đánh giá và hoàn thiện phương án, làm gia tăng áp lực tài chính trong bối cảnh chi phí vốn vẫn ở mức cao.

Đáng chú ý, có những dự án đã hoàn tất thiết kế hoặc gần đến giai đoạn xin cấp phép xây dựng nhưng vẫn phải bổ sung thủ tục thi tuyển do yêu cầu từ cơ quan quản lý. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động, ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư và nguồn cung nhà ở trên thị trường.

Trước thực trạng này, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã kiến nghị cơ quan chức năng làm rõ các quy định liên quan, đồng thời đề xuất không bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc đối với các dự án chung cư hỗn hợp trong khu đô thị do tư nhân đầu tư.

Theo các chuyên gia, về nguyên tắc, nhà chung cư – kể cả có tích hợp chức năng thương mại – vẫn là công trình nhà ở và không thuộc diện bắt buộc thi tuyển kiến trúc, trừ trường hợp là công trình điểm nhấn đô thị hoặc nằm trên trục đường chính theo quy hoạch.

Trong dài hạn, nhiều ý kiến cho rằng cần sửa đổi Luật Kiến trúc để đảm bảo tính đồng bộ với Luật Nhà ở, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động đầu tư.

Việc tháo gỡ “điểm nghẽn” này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, giảm chi phí đầu tư và góp phần tăng nguồn cung nhà ở. Qua đó, thị trường bất động sản có thể vận hành thông suốt hơn, hướng tới phát triển ổn định và bền vững trong thời gian tới.